Zjarri në barin “Le Constellation” në Crans-Montana, Valais, do të hyjë në histori si një nga tragjeditë më të mëdha në Zvicër. Mbi 40 persona humbën jetën në natën e Vitit të Ri dhe rreth 115 të tjerë u plagosën, shumica prej tyre rëndë.

Ngjarja po hetohet për të hedhur më shumë dritë mbi atë se çfarë e shkaktoi tragjedinë, ndërsa ende nuk ka publikime zyrtare nga autoritetet lidhur me shkaqet e zjarrit.

Duhej të kishte qenë një festë e qetë dhe e paharrueshme në resortin luksoz të Crans-Montanës. Qindra njerëz nga e gjithë bota u mblodhën në barin “Le Constellation” për të uruar Vitin e Ri. Atmosfera ishte e gëzueshme, njerëzit kërcenin dhe konsumonin litra verë. Por diku midis mesnatës dhe orës 1:30 të mëngjesit (1 janar), ndodhi tragjedia.

Sipas rrëfimeve të dëshmitarëve okularë, një ose më shumë fishekzjarrë i vunë flakën tavanit pas mesnatës. Videot dhe fotografitë e bëra me telefona celularë që u shfaqën pas tragjedisë e mbështesin këtë rrëfim.

Kur ndodhi tragjedia

Tragjedia ndodhi rreth orës 1:30 të mëngjesit të 1 janarit, në Le Constellation, një bar në resortin luksoz alpin të njohur për turistët, me kapacitet deri në 400 vende, gjatë festimeve të Vitit të Ri. Në kohën e shpërthimit, të pranishëm ishin më shumë se njëqind klientë, të cilët me sa duket po merrnin pjesë në një festë “të rezervuar për personat nën 17 vjeç”.

Sipas rindërtimit të ngjarjes, duket se fishekzjarret e vendosur në shishet e shampanjës (qirinjtë klasikë piroteknikë që përdoren edhe në ëmbëlsira) bënë që tavani prej druri në vendin e ngjarjes të merrte flakë. Më pas, sipas dëshmitarëve, ndodhi një shpërthim, ndoshta për shkak të pranisë së materialeve të tjera piroteknike. Me sa duket, zjarri u përhap shumë shpejt dhe dera e daljes ishte me sa duket shumë e vogël për të lejuar një evakuim të shpejtë.

Paniku bëri pjesën tjetër: kur shpërthyen flakët, të gjithë të pranishmit filluan të iknin, “duke bërtitur dhe duke vrapuar”. “Dera e daljes ishte mjaft e vogël duke pasur parasysh numrin e njerëzve të pranishëm. Dikush theu një dritare për të nxjerrë njerëzit”, shpjegoi një grua franceze për BFM-TV.

Zjarrfikësit dhe policia mbërritën “brenda pak minutash”. “Flakët ishin vetëm një metër larg nesh; nëse nuk do të kishim ikur, me siguri do të ishim plagosur edhe ne”, shtoi njëra prej tyre.

Nata e vdekjes në Crans Montana, çfarë e shkaktoi

Frika nga një sulm

Policia konfirmoi gjithashtu se incidenti nuk po trajtohet si një sulm terrorist, por ndërtesa, e vendosur në të njëjtën adresë në Rue Centrale, është shtëpia e sinagogës Beit Yossef, e udhëhequr nga një rabin i Chabad. Megjithatë, Prokurorja e Përgjithshme Beatrice Pilloud deklaroi se “një sulm mund të përjashtohet absolutisht”. Më herët gjatë ditës, policia kantonale konfirmoi se e kishte përjashtuar shpërthimin si një sulm terrorist.

“Ajo kishte dy shishe me fishekëzjarre brenda”

Dy burrat zviceranë, Nathan (19) dhe Axel (19), thonë se ishin me miqtë në bodrumin e barit kur zjarri shpërtheu papritur. Nathan tregon se “një grua ishte ulur mbi supet e një gruaje tjetër. Ajo kishte dy shishe me fishekzjarrë brenda.” Ai thotë se ajo i tundi ato aq lart sa prekën tavanin, i cili më pas papritmas mori flakë.

Shkaku i zjarrit nuk është përcaktuar ende zyrtarisht. Në momentin që shpërthyen flakët, në lokal shpërtheu paniku.

“Të gjithë donin të dilnin jashtë, por kishte një bllokim te shkallët”, tregon Axel.

Nata e vdekjes në Crans Montana, çfarë e shkaktoi

Të dy arritën të shpëtonin duke thyer një dritare, ndërsa përdorën një tavolinë, për të dalë jashtë.

Zjarri u përhap më pas me shpejtësi. Ndodhi një i ashtuquajtur “flashover”, një përhapje e papritur dhe intensive e zjarrit. Brenda pak minutash, i gjithë lokali u përfshi nga flakët. Sipas dëshmitarëve, shpërthime ndodhën edhe më vonë.

“Shumë të rinj ikën nga bari”

Policia u njoftua në orën 1:30 të mëngjesit. Vetëm pak minuta më vonë, ekipet e ndihmës së shpejtë mbërritën në bar. Anëtari I ekipit të ndihmës së shpejtë Léandre, 32 vjeç, nga Crans-Montana e përshkroi skenën si të tmerrshme.

“Isha një nga të parët në vendngjarje. Shumë njerëz shumë të rinj po iknin nga bari. Ne nxorëm ata që ishin ende të vetëdijshëm; ishte kaos i plotë!. Njerëzit po digjeshin të gjallë”, shprehet ai.

Sipas dëshmitarit okular Rayan Guiren, i cili kishte udhëtuar nga Londra drejt Crans Montana, dhjetëra njerëz me fytyra të djegura ishin shtrirë përpara barit.

“Me sa duket ishte një festë posaçërisht për adoleshentë. Shumë prindër erdhën duke kërkuar fëmijët e tyre”, tregon ai.

Dëshmitari okular Samuel Rapp rrëfen: “Normalisht, njerëz shumë të rinj midis 16 dhe 18 vjeç qëndrojnë atje. Thuhet se ka vdekur edhe një kamariere që e njihja më parë.”

Shkaku i zjarrit ishte ende i paqartë të enjten. Megjithatë, në një konferencë të parë për shtyp pak pas orës 10:00 të mëngjesit, autoritetet përgjegjëse thanë se nuk ishte një sulm terrorist.

Në operacionin e shpëtimit, morën pjesë 30 xhandarë, 60 inspektorë, 70 zjarrfikës dhe afërsisht 150 paramedikë, të mbështetur nga 42 ambulanca dhe 13 helikopterë, sipas policisë së Valais.

Tetëdhjetë persona u transportuan me helikopter dhe ambulanca në spitale, ndërsa 35 ishin në gjendje të kërkonin trajtim vetë. Të 115 personat e plagosur janë aktualisht ende në Zvicër.

Rreth orës 15:30 të pasdites së të enjtes, Presidenti Federal, Guy Parmelin mbërriti në Crans-Montana për të vlerësuar katastrofën. Dy orë më vonë, ai iu drejtua publikut në një konferencë për shtyp: “Kjo është një nga tragjeditë më të këqija në historinë e këtij vendi.” Flamujt në Pallatin Federal u ulën në gjysmështizë për pesë ditë në përgjigje të zjarrit.

Nata e vdekjes në Crans Montana, çfarë e shkaktoi

Viktimat vijnë nga e gjithë bota. Është konfirmuar se, përveç qytetarëve zviceranë, midis viktimave ishin edhe francezë dhe italianë. Viktima më e re e njohur është 16 vjeç. Autoritetet zvicerane po punojnë së bashku me homologët e tyre në Evropë.

Autoritetet nuk ishin në gjendje të jepnin asnjë informacion në lidhje me shkaqet dhe personat përgjegjës të tragjedisë së 1 janarit.

“Nuk ka të dyshuar”, tha Prokurorja e Përgjithshme Beatrice Pilloud. Askush nuk është arrestuar. Fokusi I hetimeve është në përcaktimin e shkaqeve që çuan në zjarrin tragjik.

“Tragjedia ndodhi vetëm pak orë më parë. Është ende shumë herët për t’iu përgjigjur pyetjeve të hollësishme në lidhje me sigurinë nga zjarri dhe renditjen e ngjarjeve”, tha Kryeprokurorja. /Pamfleti/