Dilema e Shtëpisë së Bardhë: një ngërç që ka shijen e humbjes ose një sulm me pasoja të paparashikueshme
Donald Trump po fiton kohë, duke shpresuar ta shtyjë Iranin të pranojë kushtet e tij të paqes, sepse ka mbërritur në një udhëkryq. Ai duhet të zgjedhë mes vazhdimit të ngërçit, i cili ndoshta do ta ndihmonte në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, por nuk do t’i lejonte të arrinte objektivat e shpallura; ose të vërë bast mbi rrezikun e rifillimit të luftës me një intensitet edhe më të madh, gjë që mund t’i sillte fitoren përmes rënies së regjimit, por edhe mund t’i kushtonte trashëgiminë historike, pa përmendur zemërimin e votuesve amerikanë të goditur nga pasojat ekonomike të vendimeve të tij. Ndërkohë, aleatët po e frenojnë sepse kanë një objektiv tjetër.
Sipas një sondazhi të publikuar dje nga New York Times, popullariteti i kreut të Shtëpisë së Bardhë ka rënë në 37%, nivele tashmë të ngjashme me ato të Jimmy Carter gjatë krizës iraniane. 64% e amerikanëve e konsiderojnë ndërhyrjen një zgjedhje të gabuar, dhe kjo shifër përfshin 73% të votuesve të pavarur dhe 22% të republikanëve. Vetëm 70% e mbështetësve të Partisë Republikane qëndrojnë në anën e presidentit.
Sikur të mos mjaftonte kundërshtimi i shumicës së amerikanëve ndaj luftës, që nga fillimi i bombardimeve çmimi i benzinës është rritur me 56%, duke kaluar mesatarisht nga 2.89 dollarë për gallon në shkurt në 4.517 dollarë sot. Kjo ka një ndikim të menjëhershëm në buxhetet familjare dhe një efekt të paktën afatmesëm mbi inflacionin. Në këtë mënyrë rrezikon të ngadalësojë rritjen ekonomike dhe punësimin, duke ia vështirësuar punën kreut të ri të Rezervës Federale, Kevin Warsh, i cili sipas dëshirës së Trump duhet të ulë menjëherë normat e interesit.
Presidenti ka deklaruar se efektet ekonomike të konfliktit nuk ndikojnë në vendimet e tij, edhe sepse është një çmim që ia vlen të paguhet për të arritur objektivin madhor të pengimit të Iranit nga sigurimi i bombës atomike dhe ndoshta edhe ndryshimit të regjimit. Për momentin, megjithatë, ai ka vendosur të mos rifillojë bombardimet, të cilat ishin përgatitur tashmë për sot.
Një hipotezë ka qenë gjithmonë dhënia e disa goditjeve të tjera dhe më pas shpallja e fitores, në mënyrë që të kishte një rrugëdalje. Por shumica e analistëve mendojnë se kjo dritare mundësie ekzistonte disa javë më parë, jo më tani.
Ngërçi, një luftë e zgjatur sipas modelit të Ukrainës, ose ndoshta një marrëveshje kompromisi me regjimin që do ta linte atë de facto në kontroll të Ngushticës së Hormuzit, do të ishin shumë të vështira për t’u paraqitur si suksese, sepse do të mungonin të gjitha objektivat e shpallura gjatë ndërhyrjes, si heqja e çdo kapaciteti bërthamor të Teheranit, eliminimi i raketave balistike, ndryshimi i regjimit ose zgjedhja e liderit të ri si në Venezuelë, marrja nën kontroll e naftës dhe ndoshta edhe mbrojtja e popullsisë, e shtypur dhe e përndjekur gjatë represionit të janarit. Trump kishte premtuar se ndihma ishte në rrugë, por në fakt gjërat do të mbeteshin si më parë.
E gjithë kjo duket se po e shtyn kreun e Shtëpisë së Bardhë të rifillojë luftën, ose të paktën ta kërcënojë atë, duke shpresuar t’i bindë ajatollahët të pranojnë kushtet e tij të paqes. Pa i kushtuar rëndësi dëmeve, sipas një logjike që themeluesi i Eurasia Group, Ian Bremmer, e ka përmbledhur kështu: “Zgjedhjet e mesmandatit gjithsesi janë të humbura dhe përbëjnë problem për Partinë Republikane, sepse emri i Trump nuk është në fletën e votimit, ndërsa ai duhet të shqetësohet për trashëgiminë e vet historike.” Nëse basti do të rezultojë i suksesshëm, më pas ndoshta do të kalojë te Havana, duke u paraqitur në zgjedhje si çliruesi i Venezuelës, Iranit dhe Kubës, pra i armiqve të shpallur të SHBA-së. Në të kundërt, më vonë do të merret me mënyrën se si ta justifikojë dështimin dhe ndoshta të ndryshojë narrativën.
Megjithatë, aleatët po e frenojnë sepse kanë një objektiv tjetër. Irani, përmes Pakistanit, thuhet se i ka ofruar Arabisë Saudite, Egjiptit dhe Turqisë një “pakt mossulmimi në Lindjen e Mesme”, nga i cili deri tani kanë mbetur jashtë Izraeli dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Nëse kjo do të bëhej realitet, përfshirë edhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, për këto vende do të ishte një rezultat i mjaftueshëm për t’i dhënë fund luftës.