Pavarësisht plagëve dhe mungesës së tij nga publiku, Mojtaba Khamenei vazhdon të ketë ndikim në strategjinë ushtarake dhe negociatat e Iranit me SHBA-në, ndërsa regjimi iranian mbetet i fragmentuar dhe nën presion të fortë ushtarak e ekonomik.
Inteligjenca amerikane vlerëson se udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, po luan rol të rëndësishëm në formësimin e strategjisë së luftës së bashku me zyrtarë të lartë iranianë, megjithëse autoriteti real brenda regjimit të fragmentuar mbetet i paqartë. Kështu raportojnë burime të njohura me vlerësimet e inteligjencës amerikane.
Sipas raportit, Khamenei po ndihmon në drejtimin e mënyrës se si Teherani po menaxhon negociatat me Shtetet e Bashkuara për t’i dhënë fund konfliktit.
Mojtaba Khamenei nuk është parë në publik që prej sulmit në fillim të luftës, ku mbeti i plagosur rëndë dhe ku u vra babai i tij, ish-udhëheqësi suprem i Iranit, së bashku me disa nga drejtuesit më të lartë ushtarakë të vendit. Kjo ka nxitur spekulime mbi gjendjen e tij shëndetësore dhe rolin aktual në strukturën drejtuese iraniane.
Administrata Trump vazhdon të kërkojë një zgjidhje diplomatike të konfliktit, ndërsa armëpushimi ka hyrë në muajin e dytë. Sipas inteligjencës amerikane, Irani po përpiqet ende të rikuperohet nga fushata e bombardimeve amerikane, megjithëse ka ruajtur kapacitete të rëndësishme ushtarake dhe aftësinë për të përballuar edhe disa muaj të tjerë të bllokadës amerikane.
Khamenei u shpall udhëheqësi i ri suprem vetëm pak ditë pas sulmit që e plagosi, por komuniteti amerikan i inteligjencës nuk ka arritur ende të konfirmojë vizualisht vendndodhjen e tij.
Sipas një prej burimeve, një pjesë e pasigurisë lidhet me faktin se Khamenei nuk përdor pajisje elektronike për komunikim. Ai komunikon vetëm përmes takimeve direkte ose mesazheve të dërguara me korrierë të besuar.
Burimet shtojnë se ai vazhdon të qëndrojë i izoluar ndërsa merr trajtim për plagët, përfshirë djegie të rënda në fytyrë, krah, bust dhe këmbë.
Nga ana tjetër, Mazaher Hosseini, shefi i protokollit në zyrën e udhëheqësit suprem iranian, deklaroi të premten se Khamenei “është në gjendje të mirë shëndetësore” dhe se plagët e tij po shërohen.
“Falë Zotit, ai është mirë me shëndet. Armiku po përhap thashetheme dhe pretendime të rreme. Ai do të flasë kur të vijë momenti i duhur”, tha Hosseini gjatë një deklarate publike në Iran.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi më herët gjatë javës se kishte zhvilluar një takim dy orë e gjysmë me Khamenein, duke shënuar takimin e parë të raportuar mes liderit suprem dhe një zyrtari të lartë iranian që prej fillimit të luftës.
Inteligjenca amerikane: Kapacitetet ushtarake iraniane nuk janë shkatërruar
Raportet amerikane të inteligjencës vlerësojnë se lufta ka dëmtuar ndjeshëm ushtrinë iraniane, por nuk e ka shkatërruar atë.
Më herët u tha se, rreth gjysma e raketahedhësve iranianë kishin mbijetuar sulmet amerikane. Një raport më i fundit e rrit këtë vlerësim në rreth dy të tretat, pjesërisht për shkak të armëpushimit që i ka dhënë Iranit kohë për të rikuperuar pajisje të mbuluara nga bombardimet e mëparshme.
Një raport i veçantë i CIA-s vlerëson se Irani mund të përballojë deri në katër muaj të tjerë të bllokadës amerikane pa kolaps të plotë ekonomik.
Ndërkohë, përplasjet sporadike mes forcave amerikane dhe iraniane kanë vazhduar pavarësisht armëpushimit, ndërsa trafiku në Ngushticën e Hormuzit është reduktuar pothuajse në minimum, me të dyja palët që pretendojnë kontrollin e rrugës strategjike detare.
Një zyrtar i lartë amerikan i inteligjencës u shpreh gjithashtu se bllokada amerikane po shkakton “dëme të rënda dhe të vazhdueshme” ndaj ekonomisë iraniane.
Pushteti në Iran shihet gjithnjë e më i fragmentuar
Sipas burimeve amerikane, operacionet e përditshme në Iran po drejtohen kryesisht nga zyrtarë të lartë të Gardës Revolucionare Islamike dhe nga kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf.
“Nuk ka tregues se Khamenei po jep urdhra të vazhdueshëm, por nuk ka as prova që ai nuk po i jep”, tha një burim i njohur me vlerësimet amerikane.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi të premten se sistemi politik iranian “mbetet shumë i fragmentuar dhe jofunksional”, çka mund të pengojë arritjen e një marrëveshjeje.
Sipas vlerësimeve amerikane, edhe eliminimi i udhëheqësit të mëparshëm suprem nuk pritej të sillte rrëzimin e regjimit iranian, pasi pasuesit e tij konsiderohen po ashtu figura të linjës së ashpër.
Presidenti Donald Trump ka deklaruar vazhdimisht se Irani ka kaluar në një fazë “ndryshimi regjimi” dhe i ka cilësuar negociatorët aktualë iranianë si “më të arsyeshëm” krahasuar me udhëheqësit e mëparshëm.
Analisti Ali Vaez nga International Crisis Group tha se sistemi iranian po përdor figurën e Mojtaba Khameneit për të dhënë miratim formal për vendimet strategjike, ndërsa negociatorët po mbrohen nga kritikat e brendshme duke ia atribuar atij vendimet kryesore.