Pesë zhytës italianë kanë humbur jetën gjatë një ekspedite në ujërat e Maldiveve, në një zonë të njohur për zhytje teknike dhe shpella nënujore me rryma të forta. Ngjarja ndodhi në atolën Vaavu, ku grupi ishte futur në një zhytje në më shumë se 50 metra thellësi.
Mes viktimave janë biologjia detare Monica Monfalcone, vajza e saj Giorgia Sommacal, studiuesja Muriel Oddenino dhe instruktorët e zhytjes Gianluca Benedetti e Federico Gualtieri. Të gjithë kishin eksperiencë në zhytje të avancuara.
Hetimet janë përqendruar në disa pista që mund të kenë çuar në aksidentin fatal. Një prej tyre lidhet me efektet e “narkozës nga azoti”, fenomen që shfaqet në zhytjet e thella dhe që mund të ndikojë në orientim, reagim dhe vendimmarrje.
Në thellësi mbi 50 metra, azoti në përzierjen e frymëmarrjes mund të shkaktojë konfuzion, ngadalësim refleksesh ose humbje kontrolli. Në ambiente të mbyllura si shpellat nënujore, edhe një moment çorientimi mund të bëhet kritik.
Ekspertët e zhytjes teknike theksojnë se eksplorimet në shpella konsiderohen ndër më të rrezikshmet, pasi në rast emergjence dalja në sipërfaqe nuk është e menjëhershme. Për orientim përdoren linja udhëzuese, por dukshmëria mund të zhduket plotësisht kur fundi i detit turbullohet nga rrymat ose lëvizjet e zhytësve.
Sipas të dhënave paraprake, grupi mund të ketë humbur orientimin brenda shpellës dhe të ketë konsumuar rezervat e gazit gjatë përpjekjeve për të gjetur daljen.
Një tjetër element që po verifikohet është cilësia e përzierjeve të frymëmarrjes të përdorura gjatë zhytjes. Në ekspedita të tilla përdoren bombola me ajër të kompresuar ose përzierje speciale si Nitrox. Hetuesit po shqyrtojnë nëse mund të ketë pasur ndotje të gazit me substanca toksike, megjithëse specialistët e konsiderojnë pak të mundshme që një problem i tillë të ketë prekur të gjithë grupin njëkohësisht.
Ditën e aksidentit ishte lëshuar alarm meteorologjik i verdhë për zonën. Atola Vaavu njihet për rryma të forta dhe ndryshime të shpejta të kushteve nënujore, veçanërisht pranë hyrjeve të shpellave.
Autoritetet po analizojnë nëse faktorët mjedisorë, problemet teknike dhe kushtet ekstreme të zhytjes mund të kenë krijuar një situatë që grupi nuk arriti ta menaxhonte.
Ekspedita kishte edhe objektiva shkencore të lidhura me studimin e ekosistemeve detare në zonë. Hetimet pritet të përcaktojnë nëse tragjedia u shkaktua nga një gabim operacional, një problem teknik apo nga kombinimi i disa faktorëve në të njëjtën kohë.